عبد الحسين ميرزا فرمانفرما
211
مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
كوهى فراوان [ است ] و كبك و تيهو هم پيدا مىشود . نصرتآباد 358 از شوين تا نصرتآباد شش فرسنگ [ است ] و خطش به سمت شمال مايل به شرق سير مىكند و يك فرسنگش جزئى سنگلاخ [ است ] و بعد از آن از كوهستان خارج [ مىشود ] و به جلگهء پهن وسيعى مىرسد و بقيهء راه نرم و هموار و قدرى سراشيب [ است ] و در عرض راه هيچ نقطه آب و آبادى ندارد تا قلعهء نصرتآباد . و جلگهء دو طرف راه هم درختهاى كوچك و بوتههاى خرد [ دارد ] و آهو هم در اينجا پيدا مىشود و درمشو نيست . نصرتآباد قلعهء دولتى از بناهاى مرحوم وكيل الملك اول كه بالفعل دائر است و همهوقت بيست نفر از جمّازهسوار جمعى اسد اللّه خان سرتيپ عرب و سى نفر از جمّازهسوار جديد خواجه اللهى كه مرحوم فرمانفرما برقرار كردهاند در قلعهء مزبوره ساخلو [ دارند ] و متوقفند و دو عراده توپ چدنى قديمى را كه در قلعهء بم بوده است مرحوم وكيل الملك به آنجا برده به انضمام پنج قبضه شمخال از سوابق در آنجا است و نوكرهاى مأمورين قلعهء مزبوره هم از خود تمامشان تفنگ سرپر ايرانى دارند . و يك رشته قنات خالصه مسمّى به ده بزرگ در آنجاست كه محصول آن جزئى [ است ] و به ازاى جيره مأمورين داده مىشود . و قلعهء مزبوره در وسط جلگهء وسيعى واقع [ است ] و تخمينا يكصد و سى ذرع [ 237 ] طول و يكصد و ده ذرع عرض دارد و در كمال استحكام و دروازهء آن رو به جنوب [ است ] و علاوه بر دو لولهء برج دو طرف دروازه ، چهار برج محكم بسيار خوب در چهار طرف و در تمام آنها توپرو و تيركش توپ و تفنگ بسيار خوب دارد و اطراف حصار هم جانپناه و مردگردهاى به قاعده ساخته شده و تيركشهاى تفنگ خيلى ممتاز منظور داشته و وسط قلعه را يك ميدان مربّعى خالى از عمارت و چهار طرف عمارت فوقانى و تحتانى ساخته و عمارات بىنظم و ترتيب بنا كردهاند كه عمارات سرباز و صاحبمنصب و توپچى و توپخانه و قورخانه و اصطبل و غيره و غيره به هم ممزوج و قورخانه و توپخانه و ملزومات نيز جمع مأمورين و مستحفظين قلعهء مزبوره است . و يك چاه هم در قلعه حفر كردهاند كه چهار پنج ذرع عمق دارد و آبش شيرين و گواراست و در دروازه هم سردرى براى صاحبمنصب ساخته [ اند ] و دو قراولخانه هم تحتانى در دو طرف دروازه است .